— විශේෂ විශේෂාංග වාර්තාවක් විසිනි —
ගෝලීය භූ-දේශපාලනික චණ්ඩ මාරුතයකට මැදිවී ඉන්දියන් සාගරයේ ඈත ක්ෂිතිජයේ නිහඬව නතර වී ඇති යෝධ නෞකා සමූහය දෙස අද මුළු ලෝකයේම අවධානය යොමු වී තිබේ. එක් පසෙකින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) මතුව ඇති උග්‍ර අර්බුදකාරී තත්ත්වයයි. තවත් පසෙකින් ජාත්‍යන්තර සම්බාධකවල දැඩි නීති රීති මාලාවයි. මේ සියල්ල මැද ශ්‍රී ලංකාවට ආසන්න ජාත්‍යන්තර මුහුදු තීරයේ ඉරානයට අයත් නෞකා 19ක් ඇතුළු යාත්‍රා 47ක් එක පෙළට ගාලු කර තබන්නට සිදු වී ඇත්තේ ගෝලීය නාවික ගමනාගමනය දැඩි සංකීර්ණතාවකට ලක් කරමිනි.
මේ අතරතුර පසුගිය දිනවල මෙරට දේශපාලන හා මාධ්‍ය කරළිය තුළ දැඩි නොසන්සුන් භාවයක් නිර්මාණය විය. ඒ, “අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බලපෑම් හමුවේ ජාත්‍යන්තර මුහුදේ ඇති ඉරාන නැව්වලට ජලය සහ ආහාර සැපයීම ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් අත්හිටුවා ඇත” යනුවෙන් පැතිර ගිය ප්‍රචාරයත් සමගිනි.
කෙසේ වෙතත්, කොළඹ පැවැති විශේෂ මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය විජිත හේරත් මහතා එම සියලු කටකතා සහ චෝදනා සෘජුවම ප්‍රතික්ෂේප කළේය.
“බලපෑම් අසත්‍යයි – අපේ තීන්දු අපි ගන්නේ ස්වෛරීව”
විදේශ අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දුන්නේ අමෙරිකානු පරිපාලනය විසින් ශ්‍රී ලංකා රජයට එවැනි කිසිදු බලපෑමක් හෝ දැනුම්දීමක් සිදු කර නොමැති බවයි.
“අමෙරිකාව අපේ ආණ්ඩුවට එහෙම දැනුම්දීමක්, මැදිහත්වීමක් හෝ බලපෑමක් කරලා නැහැ. ඒ නිසා එහෙම එකක් තියෙනවා නම් ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදි අදහසක්. අපේ ස්වෛරීත්වය සහ අනන්‍යතාව ආරක්ෂා කරගනිමින් තමයි අපි සියලුම තීන්දු තීරණ ගන්නේ. හැබැයි, යම් හදිසි මානුෂීය අවශ්‍යතාවක් ආවොත්, ඒ සඳහා සුදුසු පරිදි මැදිහත් වෙන්න ශ්‍රී ලංකාව හැමවෙලේම සූදානම්,” යනුවෙන් අමාත්‍යවරයා පැහැදිලි කළේය.
අමාත්‍යවරයා වැඩිදුරටත් තහවුරු කළේ අදාළ ඉරාන නෞකා 19 ඇතුළු යාත්‍රා කිසිවක් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය මුහුදු සීමාව (Territorial Waters) තුළ නැති බවත්, ඒවා පිහිටා ඇත්තේ ජාත්‍යන්තර මුහුදු සීමාවේ බවත්ය. එමෙන්ම මැලේසියාව සහ ඉන්දුනීසියාව වැනි කලාපීය රටවල් ආසන්නයේද මෙලෙස නෞකා රඳවා ඇති බව හෙතෙම සඳහන් කළේය.
‘IRIS Bushehr’ සහ මානුෂීය මෙහෙයුම
මීට පෙර ඉන්දියන් සාගරයේ ඇතිවූ අනතුරුදායක වටපිටාව හමුවේ මානුෂීය පදනම මත ශ්‍රී ලංකාව භාරගත් ඉරාන නාවික හමුදාවට අයත් ‘IRIS Bushehr’ නෞකාව පිළිබඳවද මෙහිදී අවධානය යොමු විය. එම නෞකාව තවමත් ත්‍රිකුණාමලය වරායේ ආරක්ෂිතව රඳවා තබා ඇති අතර, එහි සිටින 13 දෙනෙකුගෙන් යුත් නාවික පිරිසට අවශ්‍ය ආහාර, නවාතැන් සහ ආරක්ෂාව ලබාදීමට ශ්‍රී ලංකා රජය කටයුතු කරමින් සිටී.
කෙසේ වෙතත්, අමෙරිකානු සම්බාධක පනවා ඇති නෞකාවලට වාණිජ මට්ටමින් භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීම හෝ සැපයුම් ලබාදීම ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් සිදුකර නොමැති අතර, ශ්‍රී ලංකාව සෑම විටම කටයුතු කරන්නේ ජාත්‍යන්තර සාගර නීතියට (UNCLOS) අනුකූලව බව විදේශ අමාත්‍යාංශය අවධාරණය කරයි.
රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික තුලනය
ශ්‍රී ලංකාව පිහිටා ඇති භූ-දේශපාලනික වැදගත්කම හේතුවෙන් දිනපතා විවිධ රටවලට අයත් නෞකා විශාල සංඛ්‍යාවක් දිවයින ආසන්නයෙන් ගමන් කරයි. ගෝලීය බලවතුන්ගේ සම්බාධකවලට සහ ජාත්‍යන්තර නීතියට ගරු කරන අතරම, හදිසි අවස්ථාවකදී මානුෂීය කරුණාවේ දොරටු විවර කර තැබීමට ශ්‍රී ලංකාව සමත්ව සිටීම මෙහි ඇති විශේෂත්වයි.
ඉන්දියන් සාගරයේ රහස් හෙවණැලි අතරින් මතු වන මෙම නාවික අර්බුදය හමුවේ, ශ්‍රී ලංකාව තවමත් නොබැඳි, ස්වෛරී මෙන්ම මානුෂීය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පාලමක් ලෙස සිය අනන්‍යතාව රැකගෙන සිටින බව මෙම සිදුවීම නැවතත් තහවුරු කරයි.